Is Willem de Vink een betrouwbare wegwijzer?

In het Bijbels dagboek van Willem de Vink “Genade op Genade” (2009) lees ik onder het dag gedeelte “Je bent anders, je bent nieuw” het volgende:

“Door het ontbreken van angst onderscheidt het bewustzijn van volgelingen van Jezus zich van dat van mensen die leven zonder genade”.

De Vink verwijst dan naar Hebreeën 2:14-15: “De Zoon is een mens geworden zoals zij om door zijn dood definitief af te rekenen met de heerser over de dood, de duivel, en zo allen te bevrijden die slaaf waren van hun levenslange angst voor de dood”.

Deze tekst lijkt deze opmerking van De Vink te ondersteunen. Maar is dat ook zo? Ik ben va

click here to continue reading

Who is this blue-eyed son in Dylan’s “A hard Rain’s A-Gonna Fall”?

By Kees de Graaf

Undoubtedly this Dylan classic is a masterpiece. This song written in 1962, ended up on the album “The Freewheelin’ Bob Dylan”(1963).
The song is written in a question and answer format and is based on a traditional folk ballad written in 1803 called “Lord Randal”.

The single question we want to deal with in this article is this: who is this person who answers all these questions; who is this “blue-eyed son”, this “darling young one” and annex who is the person that asks all those questions?

Some have argued on the internet that the “blue-eyed son” may be Bob Dylan himself because Dylan has blue eyes. But the “blue-eyed son” in the lyrics, says things of such epic proportions that it would seem very unlikely that a mortal human being would say epic things like that and refer to himself. Epic words like “And reflect from the mountain so all souls can see it ,And I’ll stand on the ocean until I start sinking”.

Or does Dylan refer to the “blue-eyed boy” in the legend of the ringing of the Liberty Bell, at the time when the Declaration of Independence was adopted (July 4 1776)?.

The legend says: "there among the crowds on the pavement stood the blue-eyed boy, clapping his tiny hands, while the breeze blowed his flaxen hair all about his face. And then swelling his little chest, he raised himself tiptoe, and shouted, a single word—Ring!".(Source: Washington and his Generals or Legends of the Revolution, by George Lippard; Philadelphia: G. B. Zeiber & Co., 1847- Page 392).

The question is whether Dylan had this “blue-eyed boy” in mind, to express what has become of this promising start of the American Dream, to all trials, tribulations and injustice that were to follow in the centuries ahead.
Soon it turned out that the promising Liberty Bells of the American Dream would eventually lead to what Dylan would later call “a child that cries, when innocence dies” (Ring Them Bells).

The lyrics “A hard Rain’s A-Gonna Fall” very much resemble the apocalyptic gloom and doom of the Biblical prophets and writers, especially like those of St. John the Apostle in his “Revelations of St. John”. When you take this into account, one may easily jump to the conclusion that the “blue-eyed son” must be Jesus and that the song is a question and answer dialogue between God the Father and Jesus the Son. But it is not as simple as that.

It is true, Jesus is called “My beloved Son” in e.g. Mat. 17:5 where it says: “This is my beloved Son, with whom I am well pleased” and this comes close to “my darling young one” . However, nowhere in the Bible Jesus is called “my blue-eyed son”. Apart from this, Dylan -as far as we know -never publicly stated that the person addressed to in this song is supposed to be Jesus.

Yet we feel that there is reason enough to assume that “the blue-eyed” son is in fact Jesus. Dylan seems to give us some sort of a clue in what direction we have to think. And this direction is Bethlehem, a village in Israel, the place where Jesus Christ was born. Dylan gave this clue when more than two decades later he composed a song called “Man of Peace” for the album “Infidels” (1983). The final verse of this song reads:
“Somewhere Mama's weeping for her blue-eyed boy
She's holding them little white shoes and that little broken toy
And he's following a star
The same one them three men followed from the East
I hear that sometimes Satan comes as a man of peace”

This verse is a parody of the child massacre which took place in Bethlehem by king Herod as described in Matthew 2-:1-18. King Herod tried to find out where Jesus was born. He pretended that he wished to worship the newly born child Jesus. In fact his real intentions were to kill the child. Herod instructed the wisemen to come back to him as soon as they succeeded in finding the place where Jesus was born.

Following the star, the wisemen found Jesus in Bethlehem. When it was time to leave the wisemen were warned by God not to return to king Herod and tell him the whereabouts of the child Jesus. King Herod was so furious that the wisemen had outwitted him that he sent soldiers to kill all the boys in and around Bethlehem who were two years old and under. (Mat. 2:16).
Herod did this to make sure that the child Jesus would be killed.

In this parody Dylan pictures the intense grief and mourning of a woman who witnessed the brutal murder of her little baby boy by Herod’s soldiers. The baby is called “her blue-eyed boy”. It is clear that this was a Hebrew child that was brutally murdered, like all the young children that were murdered in this atrocity. A “blue-eyed boy” is here just another word for a Hebrew, Jewish boy.

It was “her” blue-eyed son that was killed but Herod’s real target was not “her” blue-eyed son but “the” blue-eyed Son Jesus. In the eyes of king Herod this child and this woman were just collateral damage. Dylan wants to make it clear in this song that King Herod, pretending to be a “Man of Peace”, reveals himself as Satan.

Apart from this, it is not only Dylan who took us us to the village of Bethlehem. In 1919 the Irish poet William Butler Yeats wrote a poem called “The Second Coming” of which the final lines read:

“What rough beast, its hour come round at last,
Slouches towards Bethlehem to be born?”

Whereas Dylan referred to Mat. 2:1-18, to King Herod to describe Herod’s futile attempt to kill the blue-eyed son Jesus, Yeats describes the same event – seen from a different angle- in Rev. 12: 4 where it says that a beast, a “dragon” stood before the woman (mother Mary) who was about to bear a child (Jesus), that he might devour her child”.

Now the final question: Is the thesis that the “blue-eyed” son is in fact Jesus supported by the lyrics of the song?. We have good reasons to assume that this is indeed the case. To outline this we restrict ourselves to the four final lines just before the final chorus which may be seen as a conclusive statement:

"And I’ll tell it and think it and speak it and breathe it,
And reflect from the mountain so all souls can see it,
Then I’ll stand on the ocean until I start sinking,
But I’ll know my song well before I start singing"

What may these lines mean? Well, that when Jesus – the Son of God- came into the flesh and became human He absorbed the full human identity. He took upon Him all sins and all evil, all atrocities. He became One with all of these things (2 Cor. 5:21) in such a way that He not only “tells” and “thinks” and “speaks”” about it, he even “breathes” all these things to express full identification. At the same time He redeems us from all of this, but that is something this song does not deal with.

“And reflect from the mountain so all souls can see it” may be some sort of referral to the so-called “Sermon of the Mount” which Jesus once gave (Mat. 5-7) or even better to the Mount Sion on which Jesus (the Lamb) stood (Rev. 14:1).

“Then I’ll stand on the ocean until I start sinking”. Although once Jesus walked on the waters of the sea (Mat. 14:25); He even commanded the sea to be quiet (Mat 8:26), but eventually He had to go under. He had “to start sinking” when all the wrath of God fell upon Him at Cavalry when He died on the cross.

But it ends with an optimistic tone: “But I’ll know my song well before I start singing”. He knew what He doing, it was all part of what Dylan would later call “a perfect finished plan” (Every Grain of Sand) It was supposed to be a well learnt song of redemption, it is the song of the Lamb (Rev. 15:3).

The question is was Dylan aware of this broader implication when he wrote this song back in 1962? Presumably not. But the deeper Christological significance of this song may have become clear to him when he converted to Christianity in the late ninety seventies and especially when he wrote about the blue-eyed son in “Man of Peace”.

We conclude that the thesis that this song is a dialogue between God – the Father- and Jesus – his beloved Son- is a very plausible one. If you have a different point of view, please let us know and share your comments with us in the box below.

Naar je man zal je begeerte uitgaan en hij zal over je heersen.

Na de zondeval werd over de mens een vloek uitgesproken. Tegen de vrouw zei God o.a. “Je zult je man begeren en hij zal over je heersen” (Gen 3:16). Nu gaat het ons om dat eerste gedeelte van dit Bijbelvers: “Je zult je man begeren”. Wat wordt daarmee bedoeld? In eerste instantie ben je geneigd om te denken dat het hier gaat om seksuele begeerte. Je zou het dan zo kunnen verklaren: Je seksuele begeerte gaat weliswaar uit naar je man, maar bedenk wel dat hij op seksueel gebied over je zal heersen. Een soort van rolverdeling dus. De vrouw in een ondergeschikte seksuele rol. Een ondergeschikte rol waaruit de vrouw zich niet kan ontworstelen. Maar klopt deze verklaring ook? Laten we eerst eens even gaan kijken wat er nu precies staat in Genesis 3:16.

Voor “je begeerte” staat er in het Hebreeuws “תְּשׁ֣וּקָתֵ֔ךְ”- uitspraak “tə-šū-qā-ṯêḵ”. Nu staat datzelfde Hebreeuwse woord ook in Genesis 4:7. Daar wordt tegen Kain gezegd: “handel je slecht, dan ligt de zonde op de loer, begerig om jou in haar greep te krijgen”. Het moge duidelijk zijn dat hier geen seksuele connotatie aanwezig is maar dat we moeten denken aan een sterk verlangen van de zonde om over Kain te heersen.

Diezelfde betekenis past ook goed in Genesis 3:16 :“Je zult je man begeren”. De vrouw wil hier ook overheersen. Net als de man. Maar de vrouw wil op een andere manier overheersen als de man. De vrouw probeert te manipuleren, te sturen en te controleren. De man vervalt – mede daardoor-in hardheid, dominantie en onverschilligheid. Er is dus niet één schuldige maar beiden – man en vrouw -vervormen de liefde. De vrouw zal proberen de relatie te controleren of sturen en de man zal daarop reageren met overheersen. (Tim Keller).

Tenslotte moeten we in gedachte houden dat het hier niet om een gebod gaat maar om een beschrijving van wat het catastrofale gevolg is van onze zondeval . Alleen in en door Christus kan deze verhouding tussen man en vrouw in beginsel weer worden hersteld.

Mag je God aanklagen?

In onze kerkelijke gemeente “De Lichtkring” wordt er door onze predikant Rob Vreugdenhil een prekenserie gehouden over “klagen”. Een prachtige prekenserie met hele mooie en diepe vergezichten, ook al gaat het over een thema wat niet zo heel vaak aan de orde komt in prekenseries. Heel goed dat dit nu wel gebeurt, persoonlijk put ik er veel kracht en troost uit. Stuk voor stuk zijn deze preken mooie pareltjes.

Afgelopen zondag ging het over Psalm 44, een echte klaagpsalm. Op enkele aspecten van deze preek wil ik nader ingaan. De psalmdichter zegt in vers 24 en 25: “Word wakker Heer, waarom slaapt u? Ontwaak! Verstoot ons niet voor eeuwig. Waarom verbergt u uw gelaat”. De vraag die o.a. in deze preek aan de orde kwam was, of het ons geoorloofd is om God zo aan te spreken en a.h.w. tot verantwoording te roepen. Het antwoord op deze vraag komt in het kort hier op neer: ja het mag, want de Bijbel gaat ons zelf hierin voor.

Toch, als u mij de vraag zou stellen: mag een mens op die manier tegen God klagen? Dan zou ik zeggen Nee en Ja. Laten we beginnen met Nee.
Ik sprak enige tijd geleden met een buurvrouw, een paar huizen verderop bij ons in de straat en toen ging het over geloven. Wat ze zei kwam ongeveer hierop neer: “Als God bestaat en ik moet voor hem verschijnen, dan heb ik nog wel een appeltje met hem te schillen”. Ze verwees daarbij naar al het lijden in deze wereld, alle oorlogen en (seksueel) geweld, de honger waaraan kinderen ten onder gaan, alle onrecht waar vele onschuldigen onder hebben te lijden en dan nog al het persoonlijk leed waaraan ook “goede” mensen niet ontkomen.

Allereerst moet natuurlijk gesteld worden dat “van een appeltje schillen met God” helemaal niets terecht komt als wij voor Zijn rechterstoel moeten verschijnen. Als de verhoogde Kurios aan Johannes op Patmos verschijnt, dan lezen we in Openb. 1:17: “Toen ik hem zag viel ik als dood voor zijn voeten neer”. En dan hebben we het hier over de geliefde apostel Johannes. Als God in Zijn hemelse glans, heerlijkheid en zuiverheid verschijnt, dan is het contrast met de zondige sterveling zo groot, dat deze onmiddellijk als dood ter aarde valt en niets meer uit kan brengen, laat staan hem ergens van beschuldigen. De mens weet dan onmiddellijk: ik zat helemaal fout met mijn beschuldigingen. (c.f.Jes. 6:5).

Nee, als iemand op deze manier – zoals ook mijn buurvrouw - bij God klaagt en de beschuldigende vinger opsteekt, dan vergeet zo iemand totaal wie hij of zij is en zo iemand heeft totaal geen oog voor de eigen verantwoordelijkheid die hij of zij draagt voor alle leed en ellende op aarde. Natuurlijk is hier nog veel meer over te zeggen en kunnen we daarmee totaal nog geen afdoende verklaring geven voor al het lijden in deze wereld, maar hier laten we het even bij.

Maar we zeggen ook: Ja, je mag wel degelijk op de manier van Psalm 44 klagen bij God. Waarom? Omdat Jezus dat mocht. En als Hij dat mag doen, dan mogen Zijn volgelingen het ook. Dan mogen wij het ook. We mogen dat doen omdat we in Hem zijn. Het is een gevleugelde uitdrukking bij Paulus, het “in” Christus zijn. Daardoor mogen wij delen in alle schatten en gaven die Hij verworven heeft. Hij was onschuldig en daarom had Hij alle recht om Zijn bittere klacht bij God de Vader uit te storten: “Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten?” (Mat. 27:46)

Vraag en antwoord 60 van de Heidelbergse Catechismus vind ik een hoogtepunt in ons belijden. De vraag wordt daar gesteld: “Hoe bent u rechtvaardig voor God?”. Dan staat daar dat God mij de “volkomen voldoening, gerechtigheid en heiligheid van Christus” toerekent, “alsof ik nooit zonde had gehad of gedaan, ja alsof ik zelf al de gehoorzaamheid volbracht had die Christus voor mij volbracht heeft”. Daarom, door Zijn onschuld mag ik zeggen: ik ben onschuldig en omdat ik onschuldig ben, mag ik klagen, ook op de wijze van Psalm 44.

Jezus zegt in Luc. 24:44 “dat alles wat in de Wet van Mozes, bij de Profeten en in de Psalmen over mij geschreven staat in vervulling moest gaan”. Je zou kunnen zeggen: de psalmen, ze gaan over Jezus en worden door Hem vervuld. Als je vanuit die invalshoek Psalm 44 opnieuw gaat lezen en je vervangt op bepaalde plaatsen het woord “ons” of “uw volk” in deze psalm door het woord “mij” van de Here Jezus, dan ga je m.i. meer en meer begrijpen dat deze Psalm daadwerkelijk over Jezus gaat.

We passen dit toe op een paar voorbeelden  uit Psalm 44:
Vers 12: “U hebt mij als slachtvee uitgeleverd” - cf. “Het Lam Gods dat de zonde van de wereld wegneemt” (Joh. 1:29).
Vers 13: “U hebt mij van de hand gedaan, veel bracht de verkoop u niet op” – cf. “Zij betaalden hem dertig zilverstukken” (Mat. 26:15).
Vers 14 en 15: “U hebt mij het mikpunt van spot gemaakt, onze naburen smaden en honen mij, u hebt mij bij de volken belachelijk gemaakt, ze schudden meewarig het hoofd” -cf. “Spottend zeiden ze: “Gegroet, koning van de Joden en ze spuwden op Hem, pakten Hem de rietstok weer af en sloegen Hem tegen het hoofd” (Mat. 27:30,31). -cf. “De voorbijgangers keken hoofdschuddend toe en dreven de spot met Hem”(Mat. 27:39)
Vers 24 en 25: “Word wakker, Heer waarom slaapt U? Ontwaak! Verstoot mij niet voor eeuwig, waarom verbergt u Uw gelaat, waarom vergeet U onze ellende, onze nood?”. -Cf. “Mijn God, mijn God, waarom hebt U mij verlaten”(Mat. 27:46). Dit werd door Ds. Vreugendhil ook terecht geciteerd in de preek. Zo zijn er nog veel meer voorbeelden te noemen uit Psalm 44 maar hier laten we het bij.

In dit verband moest ik ook denken aan de bittere klacht van Job. Ook Job was onschuldig. Job hield vol: “tot aan mijn dood houd ik mijn onschuld staande, ik blijf bij mijn rechtschapenheid tot het einde toe, over mijn leven heb ik mijzelf niets te verwijten” (Job 27:5,6). En Job 31:6: “Laat Hij mij op een eerlijke weegschaal wegen, dan zal Hij zien dat ik onschuldig ben”.

Job was onschuldig en daarom mocht hij klagen. Waarom? Omdat er midden in zijn bittere klacht iets opmerkelijks gebeurt. Job zegt ineens: “Maar ik, ik weet: mijn Verlosser (go-el) leeft!” . Een uitspraak van Job die zo belangrijk is, dat hij wenst dat deze vastgelegd zou worden in een inscriptie, met een ijzeren stift gegrift en met lood gevuld en voor altijd uitgehouwen in de rotsen! (Job 19:23). Job ontwaart van verre de contouren van de Verlosser. Lang nog niet zo duidelijk als wij Hem mogen zien, maar toch! En dat is m.i. de reden waarom Job zich terecht onschuldig kan verklaren.

En hoewel Job -geconfronteerd met de majesteit, de onmetelijke wijsheid en kracht van God in de schepping - schuld belijdt dat hij “zonder begrip” over God sprak, over “wonderen te groot om te bevatten” (Job 42:3) toch zegt God dat Job juist over Hem gesproken heeft (Job 42:7). Maar dat geldt niet voor drie van zijn vrienden, Elifaz, Bildad en Sofar. Die hebben niet juist over Hem gesproken. Om tot verzoening te komen moeten die drie vrienden een offer brengen en moet Job voor hen bidden.

Maar dat geldt niet voor de vierde vriend: Elihu. Die hoeft geen offer te brengen. Kennelijk had Elihu wel goed over God gesproken. Want ook Elihu ontwaart van verre de Verlosser, de pleitbezorger, wanneer hij zegt: “Maar als hij een pleitbezorger heeft, een die zijn voorspraak is, één uit duizenden, om van zijn onschuld te getuigen, en als God hem welgezind is en zegt: “Laat niet toe dat hij in de afgrond afdaalt, ik heb een losgeld voor hem gekregen” (Job 33:23,24).

Abraham, Mozes, Job, de psalmisten en de profeten, ze zagen de Verlosser van verre en trachten te achterhalen “wat die redding inhoudt toen ze profeteerden over de genade die ons ten deel zou vallen” (1 Pet. 1:10-12).
Abraham had er vertrouwen in: “de HEER al er in voorzien”(Gen 22:14). De Korachieten van Psalm 44 hadden er vertrouwen in om op deze wijze te mogen klagen. Ook al beseften ze zelf nog niet ten volle de reikwijdte van hun klacht. De Heilige Geest heeft hun klacht gesanctioneerd omdat hun klacht ten diepste een klacht "in" Christus is en daarom een plaats gegeven in het alomvattende verlossingswerk van Christus. Het is de reden dat wij hun klacht mogen overnemen.

Wilt u online reageren? Scroll dan naar beneden en plaats uw reactie in de box.

Houdt God van alle kinderen of alleen van Zijn kinderen? Deel 2.

Naar aanleiding van ons eerste weblogartikel over bovengenoemd onderwerp hebben we van Bas Luiten een reactie ontvangen. Daar zijn we heel blij mee want het heeft ons inzicht verder verdiept. U kunt zijn reactie lezen onder mijn artikel. In grote lijnen zijn we het van harte eens met wat Bas schrijft. Toch willen we een aantal zaken nog verduidelijken.
Ook al stemmen we met heel veel in met wat Bas schrijft ,toch blijven we na het lezen van de reactie van Bas met de volgende vraag zitten: Mogen we – of moeten we zelfs - alle mensen nu aanspreken met: “Je bent een geliefd kind van God” of moeten we toch onderscheidend blijven spreken?

Het is waar wat Bas zegt, God heeft de wereld lief (Joh. 3:1

click here to continue reading

Houdt God van alle kinderen of alleen van Zijn kinderen?

Houdt God van alle kinderen of alleen van Zijn kinderen?

Er is een bekend kinderliedje waarvan het eerste couplet de volgende tekst heeft:

Hoger dan de blauwe luchten
en de sterretjes van goud
woont de vader in de Hemel
die van alle kinderen houdt.

Nu gaat het om die laatste regel “die van alle kinderen houdt”. Dit regel was in het verleden onderwerp van een controverse. Sommigen vonden het woordje “alle” niet Bijbels. Men vond dat dit vervangen moest worden door de regel “Die van al Zijn kinderen houdt” God zou alleen van “Zijn” kinderen houden, van andere kinderen dus niet.

Nu moeten we eerst stellen dat o.i. deze hele kwestie een non-issue is. Om

click here to continue reading

Jezus: God uit God en Licht uit Licht

Er zijn twee redenen om dit weblog artikel te schrijven. De eerste reden komt uit de “Trojka”. De “Trojka” is een samenkomst op zondagmiddag waarin we met 2 andere broers de preek van die dag in onze gemeente bespreken. Het Trojka lid Jaap Zwarts vroeg mij na te gaan wat er nu precies staat in Leviticus 19 wanneer daar gezegd wordt: “Ik ben de HEER jullie God”.

Een tweede reden kwam er later bij en dat is een YouTube video van Chris Verhagen – de christelijke apologeet-. Verhagen reageert daarin op een artikel van Jaap Noordam in het blad CVandaag met als titel “Tijd voor een wake-up call: Is God echt een drie-eenheid?”. Jaap Noordam bestrijdt in dit artikel de Godheid van Christus. Noordam beweert dat die Godheid van Christus niet uit de Schrift kan worden bewezen maar dat die Godheid pas in de 4e eeuw – door het concilie van Nicea in het jaar 325- aan de kerk is opgelegd. Chris Verhagen bestrijdt dit met heel overtuigende argumenten. Hier kunt u deze video bekijken.

Zelf kies ik nu een andere invalshoek. Het mooie is echter dat Chris Verhagen en ik tot dezelfde conclusie komen: Jezus is God en dat kan vanuit de Schriften aangetoond worden. Dit is een cruciale belijdenis. Want als Jezus geen God is kan Hij voor mijn zonden niet betalen. Mat. 20: 28 zegt dat Hij gekomen is om te dienen en Zijn leven te geven “als losgeld voor velen”. Dat wordt bevestigd door Psalm 49: 8,9: “Geen mens kan een ander vrijkopen, wat God vraagt voor een leven, is niet te betalen, de prijs van het leven is te hoog, in eeuwigheid niet op te brengen”. Maar goed, laten we eerst proberen de vraag van Jaap over Leviticus 19 te beantwoorden.

In Leviticus 19 worden de woorden “Ik ben de HEER jullie God” als een soort refrein telkens herhaald (een aantal malen worden de woorden “jullie God” weggelaten). Wat staat er nu precies in de Hebreeuwse grondtekst?
“Ik” אֲנִ֖י – uitspraak: a-ni
(ben) יְהוָ֥ה -uitspraak:Yahwèh
uw God אֱלֹהֵיכֶֽם׃ – uitspraak èlohekèm
In die naam “Yahwèh” van Leviticus 19 zit dus al een verwijzing naar God zelf, naar Zijn Zijnswijze. Dit wordt ook tot uitdrukking gebracht in allerlei vertalingen van Exodus 3:14. NBV: “Ik ben die er zijn zal”; SV: “IK ZAL ZIJN DIE ER ZIJN ZAL”.
Ex 3:14a: אֶֽהְיֶ֖ה IK BEN
אֲשֶׁ֣ר DIE
אֶֽהְיֶ֖ה IK BEN.
Uitspraak: eh-yeh a-ser eh-yeh.
De Griekse vertaling van het OT -de Septuagint vertaalt Exodus 3:14a : Ἐγώ εἰμι ὁ ὤν· Vertaling: Ik, ik BEN die IS.

Als je nu Leviticus 19 gaat lezen dan kom je tot de ontdekking dat dit hoofdstuk in veel opzichten een nadere uitwerking is van de Tien Woorden. Als er dan in Leviticus 19 nog eens extra aan “Yahwèh” wordt toegevoegd “Ik” אֲנִ֖י – uitspraak: a-ni- dan wil God met deze dubbele verwijzing naar Zichzelf, naar Zijn Zijnswijze, nadrukkelijk alle aandacht op Hem gevestigd hebben. Je moet je dus bij alles wat je doet concentreren op de HEER, niet alleen als Degene die het in alles voor het zeggen heeft, maar ook als Degene die daar ook recht op heeft omdat Hij er IS, er Zijn zal, en er al altijd geweest is. Hij die Onveranderlijk is in Zijn trouw.

Die dubbele verwijzing naar God Zelf komt ook voor in de Griekse Vertaling – de Septuagint- van Leviticus 19. Deze Septuagint of Septuaginta, ook wel afgekort tot LXX, het getal 70 in Romeinse cijfers, is tot stand gekomen tussen circa 250 en 50 v. Chr. In Leviticus 19 lezen we dus in het Grieks “ ἐγώ εἰμι Κύριος ὁ θεὸς ὑμῶν”. “Ik ben de HEER jullie God”. Nu betekent “eimi” in het Grieks al “Ik ben” als er dan nog een keer “ego” (ik) aan wordt toegevoegd dat is dat ook in de Septuagint een dubbele verwijzing naar God zelf.

Het mooie is nu dat Jezus deze dubbele verwijzing “ego eimi” naar Zichzelf overneemt uit de Septuagint. Jezus was zich daar goed van bewust wat Hij daarmee zeggen wil. Immers de Septuagint is de “Bijbel” waaruit Jezus en de apostelen veelvuldig citeren. Veelvuldig, zeggen we, doch niet uitsluitend. Mat. 2:15; 2:23; Joh. 19:37; Joh. 7:38 en 1 Kor. 2:9 komen wel voor in de Hebreeuwse tekst maar niet in de Septuagint.

De protestante auteurs Archer en Chirichgno geven een lijst van 340 plaatsen (Ik heb ze lang niet allemaal gecontroleerd) waar het NT de Septuagint citeert, maar slechts 33 plaatsen waar uit de Hebreeuwse masoretische tekst wordt geciteerd.

We kunnen hieruit concluderen dat Jezus en de apostelen van deze Griekse vertaling- de Septuagint goed op de hoogte waren en ze gebruikten deze vertaling dan ook voor het verspreiden van het evangelie als hun “Bijbel”. Geen wonder als je daarbij bedenkt dat de Septuagint op dat moment de enige en oudste vertaling in het Grieks was, die op dat moment ter beschikking was. Het Hebreeuws was toen al grotendeels een dode taal. Een taal die alleen nog in de synagoge werd gelezen en bestudeerd.

De vraag die nu gesteld kan worden is deze: Is door dat veelvuldig citeren uit de Septuagint door Jezus en de apostelen, daarmee de Septuagint door de Heilige Geest geïnspireerd? Die vraag zou ik met Ja en Nee willen beantwoorden.

Ja, en dat kan ik het beste illustreren met de volgende stelling: Stel U eens voor dat Jezus in onze tijd op aarde zou zijn gekomen. En dat bijv. De Statenvertaling de enige vertaling van het OT zou zijn die er bestaat. Als Jezus nu uit de Statenvertaling zou citeren, zou daarmee dat citaat uit de Statenvertaluing geïnspireerd zijn, ook al zou dat citaat op bepaalde punten afwijken van de ons bekende Hebreeuwse grondtekst? Ik denk van wel.

Wat nu zou gelden, gold toen ook. De Septuagint was tijdens Jezus omwandeling op aarde de enig beschikbare vertaling in het Grieks van het O.T. Als Jezus daaruit citeert, ook al wijken die citaten af van de masoretische Hebreeuwse tekst, dan zijn die citaten toch geïnspireerd. Die afwijkingen van de Septuagint t.o.v. de ons bekende masoretische tekst, komen waarschijnlijk voort uit het feit dat de vertalers van de Septuagint – op zijn minst voor een deel- putten uit andere, wellicht oudere, onbekende Hebreeuwse manuscripten.

Maar is nu ook het geheel van de Septuagint geïnspireerd? Op die vraag zou ik zeggen: Nee. Al was het alleen al omdat in de Septuagint ook de deuterocanonieke geschriften zijn opgenomen. Hieronymus en in zijn voetspoor ook de reformatorische vertaal traditie wilden dan ook vasthouden aan de Hebreeuwse grondtekst als basis voor het vertalen van het O.T.

Tot slot nog een mooi voorbeeld van deze “Ik, Ik ben” – “ego eimi” verwijzing vinden we in Johannes 8:58. Daar lezen we “Voorwaar, voorwaar zeg ik u: Eer Abraham was, ben ik” (SV). In het Grieks: “πρὶν Ἀβραὰμ γενέσθαι ἐγώ εἰμι”. Hier staat dus weer in het Grieks “ἐγώ εἰμι”. Taalkundig lijkt dit “ben ik” een onverwachte vertaling, tenzij Jezus hier iets speciaals wil zeggen. En dat is ook zo. Eerder zouden we verwacht hebben dat Jezus hier zou zeggen: “Voordat Abraham geboren werd, was ik er al” Maar dat zegt Hij niet. Jezus neemt de vertaling van de Hebreeuwse Verbondsnaam “Yahwèh”, in het Grieks van de Septuagint “ἐγώ εἰμι”, uit Leviticus 19 en Exodus 3:14 over, en past die op Zichzelf toe. Jezus noemt zich nu hier de “ἐγώ εἰμι”. En daarmee bevestigt Hij dat Hij Eėn van Wezen is met God, de Vader.

Van Abraham moet hier in Joh. 8:58 gezegd worden dat hij geboren werd - “γενέσθαι”- in het Grieks-. Hij kwam tot aanzijn IN DE TIJD. Maar dat kan van Jezus niet gezegd worden. Het “Ik, ik BEN”, “ἐγώ εἰμι”, geeft aan dat Hij BOVEN de tijd staat en dat Hij als de Zoon van God er altijd al geweest is. Hij staat daarmee op gelijke voet als God de Heer zelf, waarvan in Openb. 1:8 gezegd wordt: “Ik ben het die IS, die WAS en die KOMT”.

Als we nu wat we vinden in Johannes 8:58 combineren met de gegevens uit o.a. Leviticus 19 en Exodus 3:14, dan levert dit dus een sterk bewijs op van de Godheid van Christus . God uit God en Licht uit Licht zoals de belijdenis van Nicea dit verwoordt. De Joden uit Zijn tijd begrepen dit heel goed. Jezus stelde Zichzelf gelijk aan God (Joh. 5:18 en 8:59) en daarom wilden de Joden Hem doden en om deze reden werd Hij ook ter dood veroordeeld (Mat. 26:62-67). Samenvattend kunnen we zeggen dat we hier met kernbegrippen te doen hebben die voor onze verlossing van essentieel belang zijn.

Wilt u reageren? Laat dan een onderstaand een reactie achter.

Regenboog - de betekenis ervan in de Bijbel

Betekenis van de Regenboog in de Bijbel
door Kees de Graaf.

In deze  korte studie gaan we nader in op de betekenis van de (regen)boog zoals die wordt vermeld in Genesis 9:13,14 en 16. We kijken eerst naar de betekenis van het woord in de Hebreeuwse grondtekst. Het woord dat daar gebruikt wordt voor regenboog is: הַקֶּ֖שֶׁת, uitgesproken als: haq-qe-set. Het woord betekent letterlijk “boog”. De toevoeging “regen” bij het woord “boog” is natuurlijk het gevolg is van het feit dat de boog in de wolken verschijnt wanneer het regent terwijl tegelijkertijd de zon schijnt op de regendruppels. De associatie met zon en regen vinden we in de grondtekst als zodanig niet terug.

Dus het woord : הַקֶּ֖שֶׁת, verwijst in de eerste plaats naar een boog, als wapen voor het afschieten van pijlen. Vaak wordt het woord geassocieerd met oorlogsvoering, jacht, en als symbool voor kracht en macht. In bredere zin kan het woord הַקֶּ֖שֶׁת ook Gods oordeel of verbond symboliseren zoals dat gezien werd in de regenboog na de zondvloed.

In de oude culturen in het Nabije Oosten was de boog dus een essentieel wapen voor zowel de jacht als voor de oorlogsvoering. Er was vaardigheid en kracht voor nodig om dit wapen effectief in te zetten. De boog was tevens een symbool van militaire macht en dapperheid. In de Bijbelse context wordt de boog dan ook als metafoor gebruikt om God’s almacht - in zowel Zijn oordeel als verlossing- te omschrijven.

Dit laatste zien we ook terug in het verhaal over de zondvloed. We lezen in Genesis 7: 11,12: “In het zeshonderdste jaar van Noach’s leven, op de zeventiende dag van de tweede maand, braken alle bronnen van de machtige oervloed open en werden de sluizen van de hemel pen gezet. Veertig dagen en veertig nachten zou het op de aarde stortregenen”. De SV: “alle fonteinen van de grote afgrond werden open gebroken”. Veel meer dus dan gewone “regen”. Het water van de oervloed wordt getekend als een de kosmos bedreigende macht. Alleen God heeft macht over die oervloed. Dat zien we terug in Job 38: 8,10: “En wie sloot de zee af met een deur, toen ze uit de schoot van de aarde brak? Ik legde haar mijn grenzen op en sloot haar af met deur en grendelbalk en zei “Tot hiertoe en niet verder, dit is de grens die ik je trotse golven stel”.

Samenvattend kunnen we zeggen dat de primaire betekenis van de regenboog in Genesis 9 is a. Gods almmacht laten zien, Zijn kosmische overwinning op de krachten van de oervloed en b. met het verbondsteken van de regenboog te verordenen en te bevestigen dat de kracht van de oervloed de wereld nooit meer zullen kunnen overspoelen.

In het NT wordt deze primaire betekenis van het woord “boog” ondersteund. Want, in de Griekse vertaling van het OT (de Septuagint LXX) wordt het woord “(regen)boog” dat in Genesis 9 wordt gebruikt, weergegeven door het woord “τόξον” – uitspraak “tokson”. Dat zelfde woord “tokson” komt ook voor in Openbaring 6:2 “Ik zag dit: een wit paard met een ruiter die een “boog”(τόξον ) droeg. Hij kreeg een zegenkrans en trok op als een overwinnaar, de overwinning tegemoet”. Ook hier staat net als in Genesis 9 het gebruik van het woord “boog” in het teken van strijd en overwinning.

Natuurlijk is er over de (regen)boog meer te zeggen dan dit. De zeven kleuren van de regenboog symboliseren ook God’s blijvende trouw aan Zijn verbond met Noach. Maar daar gaan we nu niet verder over uitweiden.